Vayam Raksh

Sagar Mardiya 01 May 2023 10.0

રાવણ એક એવું ઇતિહાસનું પાત્ર કે જેને યાદ કરીએ એટલે સાથે ભગવાન વિષ્ણુનાં અવતાર શ્રી રામનું નામ જોડાઈ જ જાય. ઘણી ભાષામાં લખાયેલ રામાયણમાં રચયિતાઓએ રાવણને પોતાની રીતે આલેખ્યો છે. વિદ્વાન બ્રાહ્મણ છતાં રાક્ષસમાં જેની ગણના થઈ તે રાવણની કંઈક અજાણી વાતોને સુંદર રીતે લખી સૌ વાચકો સામે રસપ્રદ રીતે પીરસી છે લેખક જ્યોતિન્દ્ર મહેતા સરે. રાવણ વિશે અને અન્ય બાબતો પર લખાયેલ માયથોલોજીકલ નવલકથા એટલે "વયં રક્ષ" પુરાણોમાં ઘણું બધું છે જે આપણાથી અજાણ અને આપણે તેનાથી અજ્ઞાત છીએ. તે તમામ બાબતો વિશે વયં રક્ષમાં આલેખાયેલ છે. કાળો જાદુ, વિદ્યા, તંત્ર -મંત્ર સાધના જેવા તમામ શબ્દોથી આપણે પરિચિત છીએ, પણ તેની શક્તિ વિશે લેખક શ્રી એ ખૂબ જ સુંદર વર્ણન કરેલું છે. નોવેલ વિશે વાત કરવામાં આવે તો તેનો સિનોપ્સીસ કંઈક આવો છે. અહંકાર સ્વરૂપ દશાનન રાવણ અને અયોધ્યાપતિ દશરથ નંદન શ્રી રામ વચ્ચે યુદ્વ ચાલુ છે. રાવણનાં મહાન યોદ્ધા એક પછી એક મરી રહ્યા છે. વાનરસેના રાવણની સેનાનો કચ્ચરઘાણ વાળી રહી છે. રાવણ યુદ્વ જીતવા નીરથર્ક પ્રયત્ન કરે છે. રાવણ અને તેનાં પૂર્વજો તથા ઘણાં રક્ષ વિદ્વાનો દ્રારા લખાયેલ પુસ્તકો રાવણનાં પુસ્તકાલયમાં સચવાયેલ હોય છે. રાવણપુત્ર અતિકાયની પત્ની સુકન્યા વંશવેલો ટકાવી રાખવા લંકા છોડવાનો નિર્ણય કરે છે. રાવણની પુત્રવધુ તેનાં ત્રણ સંતાનો બે પુત્રી અને એક પુત્ર સાથે રાવણનાં પુસ્તકાલયમાંથી મહત્વપૂર્ણ પુસ્તકો લઈ લંકા છોડી નીકળી જાય છે. રાવણને જાણ થતા ક્રોધે ભરાઈ છે. તે શ્રાપ આપે છે. રાવણની પુત્રવધુ અને તેનાં સંતાનોનું શું થાય છે? રાવણે આપેલ શ્રાપનું શું પરિણામ આવશે? તે જાણવા તો આખી નોવેલ વાંચવી પડે. નોવેલમાં જેમ જેમ આગળ વધતા જઈએ તેમ ઘણાં રહસ્યો ઉકેલાય ત્યાં બીજા રહસ્યો ઉભા થાય તે આગળ વાંચવા મજબુર કરી દે છે. એમ પણ કહી શકાય કે વાચક એકવાર આ નોવેલ વાંચવાની શરૂઆત કરે એટલે લેખકે પાથરેલી રહસ્યજાળમાં વાચક એવો ફસાય કે અંત સુધી નોવેલ છોડી નાં શકે અને મુકવાનું મન પણ નાં થાય. સરળ પ્રવાહમાં લખાયેલ નોવેલ અંત સુધી જકડી રાખે છે. તેનાં માટે કહી શકાય કે મહેતા સાહેબનાં લખાણમાં છૂપું ચુંબકીય તત્વ છે!! વાર્તામાં આવતાં પાત્રોની વાત કરવામાં આવે તો પાત્રાલેખન એટલું સરસ છે કે વાચક નોવેલની શરૂઆતથી જ પાત્ર સાથે કનેક્ટ થઈ જાય છે. રુદ્રા, અજય, સામ, અથર્વ, અઘોરા જેવા અનેક પાત્રો છે જે વાચકને મજા કરાવે તો ક્યારેક હ્નદયનાં ધબકારા ચૂકવી પણ દે છે. નોવેલ આમ તો માયથોલોજીકલ અને તેમાંય સસ્પેન્સ એટલે વાંચવાની મજા આવે એવી છે. ક્યાંય બોરિંગ નાં લાગે તેનું મહેતા સાહેબે ખૂબ જ ધ્યાન રાખ્યું છે. નાનામાં નાની બાબતો અને માહિતીની રજુઆત પણ સુંદર રીતે વાર્તામાં વણી લેવામાં આવી છે. 32પ્રકરણ સુધી વાંચવા મજબુર કરતી નોવેલમાં કોઈ ભૂલ શોધવાનું કહે તો મારાં મતે પરિણામ શૂન્ય આવે. કારણકે મને કોઈ ભૂલ ધ્યાને નથી આવતી. આ નોવેલમાં એક રસપ્રદ વાત એ પણ છેકે આ નોવેલની અમુક વાર્તાનાં તાર મહેતાજી એ લખેલ અન્ય નોવેલ સાથે પણ જોડાયેલ છે, જેથી વાચક અમુક રહસ્ય જાણવા તે નોવેલ વાંચવા પોતાની જાતને રોકી નાં શકે. મહેતા સાહેબની ચુંબકીય કલમે લખાયેલ વયં રક્ષ સિવાય અન્ય માયથોલોજીકલ, સસ્પેન્સ નોવેલની વાત કરીએ તો તે છે, " સમયબંધન ", સંભવામી યુગે યુગે " (ભાગ :1,2), " અતિકર્ણ " અને અન્ય ઘણી રસપ્રદ વાર્તા અને નોવેલો લખી છે જે વાચકને એકવાર શરૂઆત કર્યા પછી મુકવાનું મન નાં થાય તેવી છે.

રાવણ એક એવું ઇતિહાસનું પાત્ર કે જેને યાદ કરીએ એટલે સાથે ભગવાન વિષ્ણુનાં અવતાર શ્રી રામનું નામ જોડાઈ જ જાય. ઘણી ભાષામાં લખાયેલ રામાયણમાં રચયિતાઓએ રાવણને પોતાની રીતે આલેખ્યો છે. વિદ્વાન બ્રાહ્મણ છતાં રાક્ષસમાં જેની ગણના થઈ તે...Read more

HARSH SONI 23 August 2022 7.0

પુસ્તક : વયં રક્ષ લેખક : જ્યોતીન્દ્ર મહેતા પ્રકાશક : શોપીઝન પબ્લિકેશન હાઉસ હાલ સાહિત્ય ક્ષેત્રમાં મયથોલોજી લખવાનો એક અલગ જ ક્રેઝ આવ્યો છે. પૌરાણિક પાત્રોને ફરી જીવંત કરી એક કાલ્પનિક કથા લખવી એટલે માયથોલોજી. જ્યોતીન્દ્ર મહેતા લિખિત લઘુનવલ વયં રક્ષ એક માયથોલોજી લઘુનવલ છે. રાવણ, શુક્રાચાર્ય, મેઘનાદ જેવા પૌરાણિક પાત્રો તથા અઘોરા, અજય, અથર્વ, સામ, સૂર્યા, રુદ્રા વગેરે રસમય પાત્રોથી આ લઘુનવલ સજાવેલી છે. રાવણને આ લઘુનવલમાં એક અલગ જ દ્રષ્ટિથી રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. જુદા જુદા સમયગાળામાં ગૂંથાયેલી આ લઘુનવલ તમને જકડી રાખે તેવી છે. શ્રીલંકા, ન્યુયોર્ક, મધ્યપ્રદેશ, વારાણસી, નૈમીશરણ્ય, આફ્રિકા વગેરે પ્રદેશોમાં તમને સફર કરાવે છે. એક વસ્તુની ઉત્તપતિ સાથે તેના જેવી જ બીજી પ્રતિરૂપ વસ્તુ ઉત્પન્ન થાય છે. અને કદાચ તે મૂળ વસ્તુઠું વિરુદ્ધ સ્વભાવ પણ ધરાવતી હોય. અહીં પણ કંઈક એવું જ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. બે શક્તિઓ વચ્ચેનું ઘર્ષણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. પાત્રાલેખન સરસ છે. ગામઠી ભાષા અને અથર્વ અને સામની વાતો વાંચવા માટે રસ જાગૃત કરે છે. જે વિષય લેખકે પસંદ કરેલો છે તેના માટે તેઓ હજુ વધુ રિસર્ચ કરી અને કથાને પકવવા દઈ હજુ સારી લઘુનવલ આપી શક્યા હોત. પણ માયથોલોજી વિષય પર લખવું સહેલું નથી. પણ મહેતા સાહેબનો પ્રયત્ન ખૂબ જ સારો છે.

પુસ્તક : વયં રક્ષ લેખક : જ્યોતીન્દ્ર મહેતા પ્રકાશક : શોપીઝન પબ્લિકેશન હાઉસ હાલ સાહિત્ય ક્ષેત્રમાં મયથોલોજી લખવાનો એક અલગ જ ક્રેઝ આવ્યો છે. પૌરાણિક પાત્રોને ફરી જીવંત કરી એક કાલ્પનિક કથા લખવી એટલે માયથોલોજી. ...Read more